“സ്വാതന്ത്ര്യമെന്നത് കേവലം ഒരക്ഷരമല്ല, അത് നമ്മുടെ ശ്വാസം പോലെയാണ്…”
ലോകത്തിന്റെ വിഭിന്ന കോണുകളിൽനിന്ന് ഉയരുന്ന ഭീകരമായ വിലാപങ്ങളെയും, അതിനെതിരെ രൂപപ്പെടുന്ന തീക്ഷ്ണമായ പെൺപ്രതിരോധങ്ങളെയും ഒരുപോലെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന ദൃശ്യാവിഷ്കാരമായിരുന്നു റഫീഖ് മംഗലശ്ശേരി രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച ‘ഉടലുകൾക്ക് തീപിടിക്കുമ്പോൾ’ എന്ന ഏകാങ്ക നാടകം. കോഴിക്കോട് ജൂബിലി ഹാളിൽ അരങ്ങേറിയ ഈ നാടകം കണ്ടിറങ്ങിയ ഓരോ പ്രേക്ഷകന്റെ ഉള്ളിലും പ്രക്ഷുബ്ധമായ ഒരു തീക്കനൽ അവശേഷിപ്പിക്കുന്ന കാഴ്ചയായിരുന്നു അത്. ഭരണകൂട ഭീകരതയുടെയും മതപ്പൊലീസിങ്ങിന്റെയും ക്രൂരതകൾക്കെതിരെ ഒരു സ്ത്രീയുടെ ഉടലും ഉയിരും നടത്തുന്ന സമാനതകളില്ലാത്ത പോരാട്ടത്തിന്റെ നേർസാക്ഷ്യമായി ഈ അവതരണം മാറി.
അരങ്ങിലെ ഏകപാത്ര വിസ്മയം
ഇറാനിലെ മതപ്പൊലീസിന്റെ ക്രൂരതയ്ക്കിരയായി രക്തസാക്ഷിത്വം വരിച്ച മഹ്സ അമീനിയുടെ ചിത്രം വരച്ചതിന്റെ പേരിൽ തടവറയിലടയ്ക്കപ്പെട്ട ‘അമീറ സൈദ്’ എന്ന ചിത്രകാരിയായി നടിയും ആർട്ടിസ്റ്റുമായ അഞ്ജലി ആരവ് വേദിയിൽ പകരപ്പകർച്ച നടത്തുകയല്ല, മറിച്ച് ജീവിക്കുക തന്നെയായിരുന്നു.
ഒരു ഏകാങ്ക നാടകത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി, വേദിയിൽ ഏകയാകുമ്പോഴും കാണികളുടെ ശ്രദ്ധയൊട്ടും ചോർന്നുപോകാതെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക എന്നതാണ്. ആ പരീക്ഷണത്തെ അങ്ങേയറ്റം സഫലമായി തരണം ചെയ്യാൻ അഞ്ജലിക്ക് കഴിഞ്ഞു. അമീറ സൈദ് എന്ന കേന്ദ്രകഥാപാത്രത്തെ മാത്രമല്ല, മഹ്സ അമീനി, റെയ്ഹാന ജബ്ബാരി തുടങ്ങി അവളെ വേട്ടയാടുന്ന ക്രൂരനായ മതകാര്യ പൊലീസിനെയും മറ്റ് ഉപകഥാപാത്രങ്ങളെയും സ്വന്തം ശരീരഭാഷ കൊണ്ടും ശബ്ദനിയന്ത്രണം കൊണ്ടും അവർ വേദിയിൽ പുനർജനപ്പിച്ചു.
ശാരീരികമായ അസ്വസ്ഥതകളെപ്പോലും തൃണവൽഗണിച്ച്, അതീവ ഊർജ്ജസ്വലതയോടെയാണ് അഞ്ജലി അരങ്ങുതകർത്തത്. വലിഞ്ഞു മുറുകിയ ജയിൽ അന്തരീക്ഷവും പീഡനമുറകളുടെ ഭീകരതയും തന്റെ അഭിനയത്തികവിലൂടെ പ്രേക്ഷകഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് ആഴ്ന്നിറക്കാൻ അവർക്കായി. തിയേറ്ററിലുടനീളം നിശ്ശബ്ദത പടർത്തി, കാണികളെ അത്രമേൽ മന്ത്രമുഗ്ദ്ധരാക്കി പിടിച്ചിരുത്തുന്നതായിരുന്നു ആ പകർന്നാട്ടം.
റഫീഖ് മംഗലശേരി (സംവിധായകൻ)
പ്രതിരോധത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ
നാടകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തവും വിപ്ലവാത്മകവുമായ നിമിഷം, തന്നെ തളച്ചിടുന്ന ആ കറുത്ത വസ്ത്രം (ഹിജാബ്/പർദ്ദ) അവൾ അഴിച്ചെറിയുന്ന രംഗമാണ്. കേവലമൊരു വസ്ത്രം മാറ്റലല്ല അത്; മറിച്ച് പുരുഷാധിപത്യത്തിന്റെ അടിച്ചേൽപ്പിക്കലുകളെ കാറ്റിൽപ്പറത്തിക്കൊണ്ട് സ്വന്തം ഉടലിന്മേൽ അധികാരം പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന നിമിഷമാണത്.
സ്ത്രീ എന്നത് കേവലം ലൈംഗികാസ്വാദനത്തിനുള്ള വെറുമൊരുടലല്ല; അതിനപ്പുറം സ്വന്തമായി ചിന്തയും നിലപാടുകളുമുള്ള സ്വതന്ത്ര ജീവിയാണെന്ന് ഭരണകൂട ഭീകരതയുടെ മുഖത്തുനോക്കി വിളിച്ചുപറയുകയായിരുന്നു ആ രംഗത്തിലൂടെ അമീറ.
“ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ ഭയപ്പെടുന്നതാണ് അടിമത്തത്തിന്റെ ആദ്യത്തെയും അവസാനത്തെയും ലക്ഷണം. അധികാരികളെ ഭയന്ന് നമ്മൾ നിശ്ശബ്ദരാകുമ്പോൾ മരിക്കുന്നത് നമ്മുടെ സ്വാതന്ത്ര്യമാണ്.” — നാടകത്തിലെ ഈ മൂർച്ചയേറിയ സംഭാഷണം സദസ്സിൽ വലിയ കയ്യടിയാണ് നേടിയത്.
അഞ്ജലി ആരവ്
ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഇരുണ്ട തടവറയ്ക്കുള്ളിലും പ്രതിരോധത്തിന്റെ പെൺചിറകുകൾ വിടർത്തുകയാണ് അമീറ. മതപ്പൊലീസിന്റെ കണ്ണുവെട്ടിച്ച്, അനീതിക്കെതിരെ പോരാടി കൊല്ലപ്പെട്ട മഹ്സ അമീനി അടക്കമുള്ള ധീരവനിതകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ അവൾ ചുവരുകളിൽ വരച്ചിടുന്നു. ആ ഭിത്തികളിൽ അവൾ കോറിയിട്ട ഓരോ രേഖയും ചിത്രങ്ങളായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സ്ത്രീകളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യപ്പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് ഇന്ധനം പകരുന്ന **’വിപ്ലവത്തിന്റെ പ്രകടനപത്രിക’**യായിരുന്നു.
അണിയറയിലെ സാങ്കേതിക മികവ്
- പശ്ചാത്തല സംഗീതം: ധനീഷ് വള്ളിക്കുന്ന് നൽകിയ പശ്ചാത്തല സംഗീതവും,
- ദീപവിധാനം: ധനേഷ് ഇൻവിസിബിളിന്റെ പ്രകാശവിതാനവും നാടകത്തിന്റെ വികാരതീവ്രത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
- വസ്ത്രാലങ്കാരവും ചമയവും: പ്രണേഷ് കുപ്പി വളവിന്റെ വസ്ത്രാലങ്കാരവും ജ്യോതിഷ് കുഞ്ഞാവുവിന്റെ ചമയവും നാടകാന്തരീക്ഷത്തിന് കൃത്യമായ ഭാവം നൽകി.
- സാങ്കേതിക സഹായം: അഭിലാഷ് അബി, ഷബീർ പൊലിക്കാട്ടിൽ, ബാസിത് താനൂർ എന്നിവരുടെ സാങ്കേതിക പങ്കാളിത്തവും നാടകത്തിന് മിഴിവേകി.
പൊള്ളിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
തന്റെ അമ്മയുടെയും സഹോദരന്റെയും മുന്നിൽ വെച്ച് അപമാനിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കപ്പെട്ടിട്ടും ഭയക്കാതെ നിവർന്നുനിൽക്കുന്ന അമീറ, ഒടുവിൽ പ്രേക്ഷകരോടായി ഉന്നയിക്കുന്ന ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്. തിയേറ്റർ വിട്ടിറങ്ങുന്ന ഏവരുടെയും ഉള്ളിൽ ഒരു തീക്കനലായി ആ ചോദ്യം പ പടരും:
“ഇത്രയൊക്കെ കണ്ടിട്ടും കേട്ടിട്ടും, എങ്ങനെയാണ് നിങ്ങൾക്ക് കൈയും കെട്ടി നിശ്ശബ്ദരായിരിക്കാനാകുന്നത്?”
ഇറാനിലോ സിറിയയിലോ മാത്രമല്ല, ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിലും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി ദാഹിക്കുന്ന പെൺകുട്ടികളുടെ ജീവിതം ഈ നാടക പശ്ചാത്തലത്തിലൂടെ വിളിച്ചോതാൻ ഈ ഏകാങ്ക നാടകത്തിന് കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സാംസ്കാരിക-രാഷ്ട്രീയ മണ്ഡലങ്ങളിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറക്കാൻ പോന്ന ഒന്നാണ് ‘ഉടലുകൾക്ക് തീപിടിക്കുമ്പോൾ’.
Leave a Reply