1921-ലെ മലബാർ കലാപവും 1925-ലെ ആർഎസ്എസ് രൂപീകരണവും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രബന്ധം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ

തൃശൂർ :
1921-ലെ മലബാർ മാപ്പിള കലാപവും 1925-ൽ നാഗ്പൂരിൽ രൂപംകൊണ്ട രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം (RSS) തമ്മിൽ ചരിത്രപരമായ എന്തെങ്കിലും ബന്ധമുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം കഴിഞ്ഞ കുറച്ചുകാലമായി ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ-ചരിത്ര ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. “മാപ്പിള ലഹളയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ആർഎസ്എസ് രൂപീകരിച്ചത്” എന്ന വാദം ഹിന്ദുത്വ അനുകൂല ചരിത്രവിവരണങ്ങളിൽ കാണാം. മറുവശത്ത്, ചില ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ വാദത്തെ അതിരുകടന്ന വ്യാഖ്യാനമായി കാണുകയും RSS രൂപീകരണത്തിന് പിന്നിൽ ദീർഘകാലത്തെ ഹിന്ദു സംഘടനാ ചിന്ത, ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സംഘർഷങ്ങൾ, കോൺഗ്രസ്-ഖിലാഫത്ത് രാഷ്ട്രീയത്തോടുള്ള കെ.ബി. ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ വിയോജിപ്പ് തുടങ്ങിയ നിരവധി ഘടകങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു.

അപ്പോൾ ചരിത്രവസ്തുത എന്താണ്?

1921-ലെ മലബാർ കലാപം എന്തായിരുന്നു?

1921-ലെ മലബാർ കലാപം ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ സമരവും കർഷക-ജന്മി സംഘർഷവും ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനവും മതപരമായ സംഘർഷങ്ങളും പരസ്പരം ഇഴചേർന്ന സങ്കീർണമായ ഒരു ചരിത്രസംഭവമായിരുന്നു. മലബാറിലെ മാപ്പിള മുസ്ലിം കർഷകരുടെ ദീർഘകാലത്തെ ഭൂബന്ധ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തോടുള്ള അസംതൃപ്തിക്കും ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തിനും കലാപത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുണ്ടായിരുന്നു.

അതേസമയം കലാപം ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ ഹിന്ദുക്കൾക്കെതിരായ കൊലപാതകം, കൊള്ള, നിർബന്ധിത മതപരിവർത്തനം തുടങ്ങിയ ഗുരുതരമായ അതിക്രമങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു. അതിനാൽ കലാപത്തെ കേവലം “സ്വാതന്ത്ര്യസമരം” എന്നോ “ഹിന്ദുക്കൾക്കെതിരായ മതയുദ്ധം” എന്നോ മാത്രം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് സംഭവത്തിന്റെ സങ്കീർണത മുഴുവൻ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല. ചരിത്രരേഖകളിൽ തന്നെ ഇതിന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്ത വ്യാഖ്യാനങ്ങളുണ്ട്.

കലാപത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം അതിക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്തുകയും ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെടുകയോ തടവിലാക്കപ്പെടുകയോ നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. 1921 നവംബർ 10-ലെ വാഗൺ ട്രാജഡിയിലും നിരവധി തടവുകാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മലബാർ കലാപം കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യൻ ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിവാദപരമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായി തുടരുന്നു.

ഹെഡ്ഗേവാറിനെ ബാധിച്ചത് മലബാർ സംഭവമോ?

ഇവിടെയാണ് പ്രധാന ചരിത്രചോദ്യം.

കെ.ബി. ഹെഡ്ഗേവാർ 1925 സെപ്റ്റംബർ 27-ന് നാഗ്പൂരിൽ RSS രൂപീകരിച്ചു. RSS-ന്റെ സ്വന്തം ഔദ്യോഗിക ചരിത്രവിവരണം പറയുന്നത്, ഹിന്ദു സമൂഹത്തിന്റെ “അസംഘടിതാവസ്ഥ”യും സാമൂഹിക ഐക്യത്തിന്റെ അഭാവവുമാണ് സംഘടന രൂപീകരിക്കാനുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നെന്നാണ്. RSS തന്നെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ചരിത്രവിവരണത്തിൽ ഹെഡ്ഗേവാർ ഹിന്ദുക്കളെ സംഘടിതരാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയിൽ എത്തിയതായി പറയുന്നു.

എന്നാൽ ദേശീയ മാധ്യമങ്ങളിലെ ചില ചരിത്രപരിശോധനകൾ 1921-ലെ മലബാർ സംഭവങ്ങളും പിന്നീട് നടന്ന ഹിന്ദു-മുസ്ലിം കലാപങ്ങളും ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ ചിന്തയെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നുവെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

2024-ൽ The Tribune പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു ചരിത്രപരിശോധനയിൽ, 1921-ലെ മലബാർ കലാപവും അതേ കാലഘട്ടത്തിലെ ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സംഘർഷങ്ങളും ഹെഡ്ഗേവാറിനെ ആഴത്തിൽ ബാധിച്ചിരുന്നുവെന്ന് ചരിത്രസ്രോതസ്സുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഹിന്ദുക്കൾക്ക് സ്വയം പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം അവർ അസംഘടിതരാണെന്ന ആശങ്ക ഹെഡ്ഗേവാറിൽ വളർന്നതായും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഇതിൽനിന്ന് ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാകുന്നു: മലബാർ കലാപം ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു; അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഹിന്ദു സംഘടനാ ചിന്തയെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത ചരിത്രപരമായി ഗൗരവമുള്ളതാണ്.

പക്ഷേ അതിനെ RSS രൂപീകരണത്തിന്റെ ഏക കാരണം എന്നു പറയാൻ കഴിയുമോ?

1923-ലെ നാഗ്പൂർ കലാപത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം

ഇവിടെയാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന വസ്തുത.

RSS രൂപീകരിച്ച നാഗ്പൂർ തന്നെയാണ് 1923-ൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സംഘർഷങ്ങൾക്ക് സാക്ഷിയായത്. ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ ചിന്തയിൽ ഈ സംഭവങ്ങൾക്ക് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് വിവിധ ചരിത്രവിവരണങ്ങൾ പറയുന്നു.

RSS-ന്റെ വളർച്ചയെക്കുറിച്ചുള്ള ചില പഠനങ്ങളും മാധ്യമവിശകലനങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ പ്രധാന ആശങ്ക “ഹിന്ദു സമൂഹത്തിന്റെ സംഘടന” ആയിരുന്നു എന്നാണ്. മലബാർ കലാപം ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യത്തെ വിവിധ സമുദായ സംഘർഷങ്ങൾ ഈ ആശങ്കയ്ക്ക് കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലം നൽകിയിരിക്കാം.

അതായത് സംഭവങ്ങളുടെ ഒരു കാലക്രമം നോക്കിയാൽ ചിത്രം കൂടുതൽ വ്യക്തമാണ്:

1921 – മലബാർ കലാപം
1922 – അസഹകരണ-ഖിലാഫത്ത് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ തകർച്ച
1923 – നാഗ്പൂർ ഉൾപ്പെടെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ സാമുദായിക സംഘർഷങ്ങൾ
1925 – RSS രൂപീകരണം

ഈ തുടർച്ചയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി മലബാർ കലാപം RSS രൂപീകരണത്തിന്റെ പശ്ചാത്തല ഘടകങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നുവെന്ന് വാദിക്കാം. എന്നാൽ “1921-ൽ മാപ്പിള ലഹള നടന്നു; അതിനെ തുടർന്ന് ഹെഡ്ഗേവാർ RSS രൂപീകരിച്ചു” എന്ന നേരിട്ടുള്ള കാരണ-ഫല ബന്ധത്തിന് ശക്തമായ പ്രാഥമിക രേഖ ആവശ്യമാണ്.

RSS-ന്റെ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രം എന്തുപറയുന്നു?

RSS-ന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് 1925 സെപ്റ്റംബർ 27-ന് വിജയദശമി ദിനത്തിലാണ് ഹെഡ്ഗേവാർ സംഘടന പ്രഖ്യാപിച്ചതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശാരീരിക പരിശീലനം, ബൗദ്ധിക ചർച്ചകൾ, അച്ചടക്കം, സാമൂഹിക സംഘടന തുടങ്ങിയവയ്ക്കാണ് ഊന്നൽ നൽകിയതെന്നും RSS രേഖകൾ പറയുന്നു.

RSS-ന്റെ 2025-ലെ നൂറ്റാണ്ട് ചരിത്രവിവരണത്തിൽ സംഘടനയുടെ രൂപീകരണത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന ആശയമായി “ഹിന്ദു സമൂഹത്തെ സംഘടിപ്പിക്കുക” എന്ന ലക്ഷ്യമാണ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ജാതി, സാമൂഹിക വിഭജനം, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അഭാവം എന്നിവയും അതിൽ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം, ഈ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രവിവരണത്തിൽ മലബാർ കലാപത്തെ RSS രൂപീകരണത്തിന്റെ ഏകമോ നിർണായകമോ ആയ കാരണമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നില്ല.

മറുവാദം എന്താണ്?

RSS-നെ വിമർശിക്കുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരും എഴുത്തുകാരും പറയുന്നത്, സംഘടനയുടെ രൂപീകരണത്തെ മലബാർ കലാപവുമായി മാത്രം ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് പിന്നീട് രൂപപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ വ്യാഖ്യാനമാണെന്നാണ്.

ചരിത്രകാരനായ തപൻ റായ്ചൗധുരിയുടെയും മറ്റ് അക്കാദമിക് പഠനങ്ങളുടെയും വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ, ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയിൽ ഹിന്ദു ദേശീയത, കോൺഗ്രസിന്റെ ഹിന്ദു-മുസ്ലിം ഐക്യനയം സംബന്ധിച്ച സംശയം, ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തോടുള്ള എതിർപ്പ്, രാജ്യത്തെ സാമുദായിക സംഘർഷങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം നിർണായകമായിരുന്നു.

Scroll പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ചരിത്രപരിശോധനയിൽ, RSS രൂപീകരണത്തെ വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ മലബാർ കലാപത്തെ മാത്രം കേന്ദ്രമാക്കുന്നത് ചരിത്രത്തെ ലളിതമാക്കുന്നതാണെന്ന് വിമർശനാത്മകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ ചിന്തയിൽ ബ്രാഹ്മണ-ബ്രാഹ്മണേതര സാമൂഹിക സംഘർഷങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആഭ്യന്തര സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് അവിടെ ഉന്നയിക്കുന്ന വാദം.

മറുവശത്ത്, RSS അനുകൂല ചരിത്രവിവരണങ്ങൾ മലബാർ കലാപത്തെ ഉൾപ്പെടെ രാജ്യത്തുണ്ടായ ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സംഘർഷങ്ങൾ ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ ഹിന്ദു സംഘടനാ ആശയത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയതായി കാണിക്കുന്നു. ചില ദേശീയ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകളും ഈ ബന്ധം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അപ്പോൾ “കാരണം” എന്ന വാക്ക് ശരിയാണോ?

ചരിത്രപരമായി കൂടുതൽ കൃത്യമായ ഉത്തരം “ഭാഗികമായി സ്വാധീനിച്ച പശ്ചാത്തല ഘടകം” എന്നാണ്.

മലബാർ കലാപം 1921-ൽ നടന്നു. RSS 1925-ൽ രൂപപ്പെട്ടു. അതിനാൽ കാലക്രമപരമായ ബന്ധം വ്യക്തമാണ്. അതിനപ്പുറം, ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സംഘർഷങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കയും ഹിന്ദു സമൂഹത്തെ സംഘടിതമാക്കണമെന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തയും രേഖകളിൽ കാണാം.

എന്നാൽ RSS രൂപീകരണത്തിന് പിന്നിൽ 1921-ലെ മലബാർ കലാപം മാത്രമാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന നിർണായക പ്രാഥമിക രേഖ ചരിത്രഗവേഷണത്തിൽ വ്യാപകമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

അതുകൊണ്ട് രണ്ട് അതിരുകളിലുമുള്ള വാദങ്ങളും ഒഴിവാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

“മാപ്പിള ലഹളയ്ക്ക് RSS-യുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല” എന്നത് സംഭവങ്ങളുടെ കാലഘട്ടപരമായ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം അവഗണിക്കുന്നതാണ്.

അതുപോലെ,

“മാപ്പിള ലഹളയാണ് RSS രൂപീകരണത്തിന് കാരണം” എന്നത് RSS രൂപീകരണത്തിന് പിന്നിലെ വിശാലമായ ആശയപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പശ്ചാത്തലത്തെ ഒറ്റ സംഭവത്തിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നതുമാണ്.

ചരിത്രം പറയുന്ന ഏറ്റവും ശക്തമായ നിഗമനം

ലഭ്യമായ തെളിവുകൾ കൂട്ടിച്ചേർത്താൽ പറയാൻ കഴിയുന്നത് ഇതാണ്:

1921-ലെ മലബാർ മാപ്പിള കലാപം RSS രൂപീകരണത്തിന് നേരിട്ടുള്ള ഏക കാരണം ആയിരുന്നുവെന്ന് പറയാൻ മതിയായ തെളിവില്ല. എന്നാൽ ആ കലാപവും അതിനുശേഷം ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ സാമുദായിക സംഘർഷങ്ങളും ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവത്തെ സ്വാധീനിച്ച പശ്ചാത്തല ഘടകങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നതിന് ചരിത്രപരമായ അടിത്തറയുണ്ട്.

RSS രൂപീകരണത്തിന്റെ കൂടുതൽ വിശാലമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഹിന്ദു സമൂഹത്തെ സംഘടിതമാക്കാനുള്ള ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ ആശയം, ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സംഘർഷങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശങ്ക, ഖിലാഫത്ത്-അസഹകരണ രാഷ്ട്രീയത്തോടുള്ള വിയോജിപ്പ്, നാഗ്പൂരിലെ 1923-ലെ സംഘർഷങ്ങൾ, സവർക്കർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഹിന്ദുത്വ ചിന്തകരുടെ സ്വാധീനം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്.

അതിനാൽ “മലബാർ ലഹള → RSS” എന്ന ഒരു നേർരേഖയേക്കാൾ ചരിത്രപരമായി ശരിയായ ചിത്രം:

മലബാർ കലാപം + രാജ്യവ്യാപക സാമുദായിക സംഘർഷങ്ങൾ + ഹിന്ദു സംഘടനാ ചിന്ത + ഹെഡ്ഗേവാറിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അനുഭവങ്ങൾ → 1925-ലെ RSS രൂപീകരണത്തിന് അനുകൂലമായ ആശയ-സാമൂഹിക അന്തരീക്ഷം എന്നതാണ്.

ചരിത്രത്തിന്റെ സങ്കീർണത അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഈ സമീപനമാണ് രാഷ്ട്രീയ പക്ഷപാതങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറിനിന്നുള്ള കൂടുതൽ വിശ്വസനീയമായ വായന.